Trong thời đại mà một đứa trẻ có thể chạm tay vào cả thế giới chỉ qua một màn hình, người ta dễ lầm tưởng rằng “kết nối” đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng thực ra, điều đang bị bào mòn không phải là thông tin mà là khả năng “cảm” con người. Ta có thể nhắn tin trôi chảy, phản hồi nhanh nhạy, thậm chí biểu đạt cảm xúc bằng hàng trăm emoji, nhưng lại lúng túng khi phải nhìn vào mắt một người thật và hỏi họ: “Bạn ổn không?”. Khi giao tiếp bị nén lại thành dữ liệu, cảm xúc cũng dần bị giản lược thành ký hiệu. Và trong quá trình đó, con người dần đánh mất năng lực đọc hiểu những rung động sống - thứ vốn chỉ tồn tại trong sự hiện diện trực tiếp.
Cái mà màn hình không thể truyền tải, không phải là nội dung mà là “độ ấm”. Một ánh mắt, một giọng nói trầm xuống, một cái chạm nhẹ - tất cả đều là những tín hiệu sinh học giúp con người cảm thấy an toàn và được kết nối. Những đứa trẻ lớn lên cùng thiết bị có thể biết rất nhiều nhưng lại thiếu trải nghiệm “đồng điều hòa”, tức là học cách cảm nhận và điều chỉnh cảm xúc thông qua sự hiện diện của người khác. Chúng không thiếu dữ liệu về cảm xúc, nhưng thiếu chính trải nghiệm sống của cảm xúc. Và khi không có những lần “va chạm” thật với con người, hệ thần kinh xã hội cũng dần trở nên lúng túng, như một cơ bắp chưa từng được tập luyện.
… Con người không lớn lên bằng thông tin, con người lớn lên bằng những lần được ai đó thật sự ở bên cạnh mình.
Bởi vậy, vấn đề của thời đại này không phải là thiếu kết nối mà là nhầm lẫn giữa kết nối và hiện diện. Một cuộc trò chuyện qua màn hình có thể rất dài nhưng rồi chúng ta vẫn không thể chạm được tới nhau. Ngược lại, chỉ một khoảnh khắc đặt điện thoại xuống, nhìn vào mắt nhau và thực sự lắng nghe, ta lại có thể chữa lành nhiều hơn cả trăm tin nhắn. Vậy nên, khi máy móc ngày càng hoàn hảo trong việc “giả lập” giao tiếp, điều con người cần giữ lại không phải là khả năng trả lời mà đúng hơn là khả năng ở đó, cùng nhau, một cách trọn vẹn nhất. Bởi suy cho cùng, con người không lớn lên bằng thông tin, con người lớn lên bằng những lần được ai đó thật sự ở bên cạnh mình.
Nguồn: gacvan.vn