Theo góc nhìn của tôi,tử tế có thể vận hành như một giao dịch xã hội: ta giúp người, người hài lòng; ta nhường nhịn, người dễ chịu; và đôi khi, thứ quay trở lại là sự biết ơn. Ở tầng này, tử tế giống một “đồng tiền mềm” không hữu hình nhưng vẫn có giá trị trao đổi.
Nghe thì hơi logic hoá việc thu hẹp tử tế vào lợi ích.Bởi có những dạng tử tế không sinh ra để được hoàn lại. Một người im lặng để không làm tổn thương ai, một người giữ lời hứa dù chẳng ai kiểm chứng, hay một người chọn không làm điều xấu ngay cả khi có thể,những điều ấy không nhắm tới sự biết ơn. Nó giống một nguyên tắc nội tại, hơn là một phương thức trao đổi.
Còn trong văn chương,tử tế được “tạc lên” bằng con chữ,người nghệ sĩ không chỉ mô tả tử tế như một hành vi, mà còn truy vấn nó như một bản chất của con người. Văn chương không hỏi “tử tế mang lại gì”, mà hỏi “nếu không tử tế, ta còn là ai”.
Điều nguy hiểm không phải là xem tử tế như trao đổi,mà là chỉ xem nó như trao đổi. Khi đó, mỗi lần không nhận được biết ơn, ta sẽ cảm thấy mình “lỗ”, và dần dần thôi không tử tế nữa.
Nếu một người chỉ tử tế khi có người biết ơn, thì sớm muộn họ sẽ cạn kiệt. Vì đời không trả công đều tay như vậy. Như Đen Vâu thì là "Tôi không muốn mình đặc biệt vì sự tử tế".
Nếu một ngày tử tế không còn được đáp lại bằng bất cứ điều gì, không lời cảm ơn? không sự ghi nhận? liệu ta còn chọn tử tế, hay sẽ chọn trở thành một người khác?
Tác giả: Hoàng Phúc