Trong một bài văn Nghị luận Văn học (NLVH), lý lẽ của riêng bạn dẫu có sắc bén đến đâu cũng khó lòng thuyết phục tuyệt đối nếu thiếu đi những câu nhận định lý luận hoặc trích dẫn văn học kinh điển. Đó chính là "chất xúc tác" biến một bài văn bình thường trở nên uyên bác, có chiều sâu học thuật và dễ dàng chiếm trọn điểm sáng tạo của giám khảo. Dưới đây là kho lưu trữ trích dẫn vạn năng được phân loại theo 6 chủ đề lớn, giúp các bạn dễ dàng tra cứu, học thuộc và "bắn" vào bài làm ở bất kỳ cấp học nào!
Chủ đề I: Về Thiên Chức Của Người Nghệ Sĩ & Nhà Văn
(Sử dụng khi phân tích tài năng, phong cách sáng tác của tác giả hoặc viết phần dẫn dắt mở bài)
- Nam Cao: "Sự cẩu thả trong bất nghệ thuật nào cũng là một sự đê tiện. Nhưng sự cẩu thả trong văn chương thì thật là bất lương."
- Leonid Leonov: "Mỗi nhà văn là một người dẫn đường vào xứ sở của cái đẹp."
- Chế Lan Viên: "Trèo lên đỉnh núi cao để nhìn cho rõ dòng sông, chứ không phải để cho dòng sông nhìn thấy mình."
- Balzac: "Nhà văn phải là người thư ký trung thành của thời đại."
- Nguyễn Minh Châu: "Thiên chức của nhà văn là suốt đời đi tìm hạt ngọc ẩn giấu trong bề sâu tâm hồn của con người."
- M. Gorky: "Người nghệ sĩ là người biết tìm ra những nét đẹp ở những nơi mà người khác không nhìn thấy."
Chủ đề II: Về Sứ Mệnh Của Văn Chương & Sức Mạnh Kháng Thể Thời Gian
(Sử dụng để khẳng định giá trị cốt lõi, sức sống lâu bền của tác phẩm ở phần Thân bài hoặc Kết bài)
1. "Văn chương không loại trừ một ai, nó là tiếng nói chung của những tâm hồn đồng điệu đi tìm nhau giữa cõi nhân gian." - Hoài Thanh
2. "Một tác phẩm nghệ thuật chân chính bao giờ cũng là một bài ca vô tận về con người." - Belinsky
3. "Nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật chỉ có thể là tiếng đau khổ kia thoát ra từ những kiếp lầm than." - Nam Cao
4. "Văn học giúp con người hiểu được bản thân mình, nâng cao niềm tin vào chính mình và làm nảy nở ở con người khát vọng hướng tới chân lý." - M. Gorky
5. "Thành quách rồi sẽ sụp đổ, các vương triều rồi sẽ tiêu vong, chỉ có những kiệt tác văn chương là trường tồn cùng thời gian." - Saltykov-Shchedrin
Chủ đề III: Mối Quan Hệ Giữa Văn Học Và Hiện Thực Đời Sống
(Sử dụng cho tất cả các đề bài liên quan đến hoàn cảnh sáng tác hoặc giá trị hiện thực của tác phẩm)
| Tác giả / Triết gia | Nhận định mang tính định hướng |
|---|---|
| L. Tolstoy | "Nghệ thuật là kính hiển vi của tâm hồn, dùng để soi thấy những bí mật sâu kín nhất của thực tại." |
| Tố Hữu | "Cuộc đời là nơi xuất phát cũng là nơi đi tới của văn học." |
| Chế Lan Viên | "Bài thơ anh anh làm một nửa mà thôi / Còn một nửa cho mùa thu che khuất / Bài thơ hay là bài thơ đọc lên khách khóc / Đâu phải đường đi chỉ có một mình anh." |
| Thạch Lam | "Đối với tôi văn chương không phải là một cách đem đến cho người đọc sự thoát ly hay sự quên, trái lại văn chương là một thứ khí cụ thanh cao và đắc lực..." |
Chủ đề IV: Chuyên Dụng Cho Các Đề Bài Về Thơ Ca (Trữ Tình)
(Áp dụng tuyệt đối khi làm văn về các bài thơ từ cổ điển đến hiện đại)
- Voltaire: "Thơ là âm nhạc của tâm hồn, nhất là những tâm hồn cao thượng và đa cảm."
- Sóng Hồng: "Thơ là nghệ thuật kỳ diệu của ngôn từ, là tiếng lòng rung lên khi chạm vào những tần số của cuộc sống."
- Xuân Diệu: "Thơ là hiện thực, thơ là cuộc đời, thơ còn là thơ nữa."
- Joubert: "Người ta không thể tìm thấy câu chữ hay nếu như không tìm thấy một vị trí đứng đúng đắn trong tâm hồn."
- Berdyaev: "Thơ ca sinh ra từ những vết thương lòng, nơi những giọt máu đau khổ biến thành những hạt ngọc ngôn từ."
Chủ đề V: Chuyên Dụng Cho Văn Xuôi, Truyện Ngắn Và Chi Tiết Nghệ Thuật
(Áp dụng khi phân tích cốt truyện, tâm lý nhân vật hoặc giá trị của một chi tiết đắt giá)
* "Chi tiết làm nên bụi vàng của tác phẩm. Một truyện ngắn hay không cần quá nhiều sự kiện lớn lao, chỉ cần một chi tiết thần tình là đủ dựng nên cả một thế giới tâm trạng." - K. Paustovsky
* "Sức hấp dẫn của một nhân vật văn học không nằm ở ngoại hình lộng lẫy mà ở chiều sâu nội tâm và tính đa chiều trong số phận của họ." - H. Balzac
* "Cốt truyện của một tác phẩm văn xuôi giống như bộ xương, nhưng ngôn từ và chi tiết mới chính là da thịt và linh hồn nuôi sống bộ xương đó." - Nguyễn Khải
Chủ đề VI: Về Tiếp Nhận Văn Học & Vai Trò Của Độc Giả (Người Đọc)
(Sử dụng vô cùng đắc địa ở phần Kết bài để nâng tầm tư duy mở rộng)
- Sartre: "Tác phẩm văn học như một con diều, nó chỉ thực sự bay cao khi có sức gió từ sự đồng điệu và tiếp nhận của người đọc."
- Roman Ingarden: "Tác phẩm văn học khi nằm trên giá sách chỉ là một cấu trúc văn bản chết. Người đọc chính là người thổi linh hồn vào để hồi sinh nó."
- Rene Wellek: "Người đọc không phải là một cái bình rỗng để nhà văn đổ kiến thức vào, người đọc là một bộ lọc chủ động, cùng nhà văn đồng sáng tạo nên giá trị mới của tác phẩm."
Hãy lưu lại trang blog này để mở ra xem mỗi khi ôn tập. Chúc các sĩ tử vận dụng thành công và đạt điểm số rực rỡ nhất!